W przypadku oddymiania budynków parterowych, jako alternatywa dla mechanicznych systemów oddymiania, istnieje możliwość oddymiania w sposób naturalny – przez świetliki dachowe. W normalnych warunkach eksploatacji budynków klapy oddymiające pełnią funkcję świetlików w dachu, a podczas pożaru funkcję systemu oddymiania, czyli kontrolują i ograniczają rozprzestrzenianie się dymu w ogniu i na terenach pobliskich, stwarzając tym samym dogodne warunki do ewakuacji ludzi i gaszenia pożaru.

Projektowanie systemów oddymiania

Projektowanie systemów oddymiania reguluje szereg przepisów obowiązujących w całej Unii Europejskiej. Systemy wentylacji naturalnej oddymiania i odprowadzania ciepła składają się z następujących głównych elementów:

  • włazy do usuwania dymu;
  • lokalne punkty kontroli;
  • Centrum Kontroli.

Klapy oddymiające należy umieszczać w odległości nie większej niż 15 m od siebie, nie bliżej niż 2 m od dachu o klasie palności Froof . Dla dachów o klasie palności Broof odległość od krawędzi otworu wywiewnego nie jest regulowana.

Projektując oddymianie należy uwzględnić następujące czynniki zewnętrzne, które mają wpływ na wydajność oddymiania: wiatr, pokrywa śnieżna oraz zmiany temperatury. Projektując ciśnieniowy system oddymiania należy zadbać o to, aby otwory oddymiające otwierały się samoczynnie oraz aby konstrukcja była odporna na obciążenia wiatrem i śniegiem.

Klapy dymowe muszą być skoordynowane z innymi elementami systemu przeciwpożarowego, takimi jak czujniki dymu i temperatury, tryskacze, automatyczne sterowanie drzwiami i bramami.

Napędy do klap dymowych

Do otwierania klap oddymiających można użyć:

  • napędy elektryczne;
  • napędy pneumatyczne.

Elektryczny system oddymiania składa się z kilku połączonych ze sobą elementów, które automatycznie lub ręcznie otwierają klapy oddymiające w przypadku pożaru.

rodzaje klap dymowych
Napędy do klap dymowych

Głównym elementem elektrycznego systemu oddymiania jest automat zasilany napięciem 230 V/AC (wyposażony w źródło zasilania 24 V/DC), do którego wysyłany jest sygnał alarmowy w przypadku pożaru. Po otrzymaniu sygnału centrala uruchamia napęd elektryczny 24 V/DC, który otwiera klapę oddymiającą.

Każdy węzeł sterujący dodatkowo posiada baterię, dzięki czemu system działa nawet w przypadku braku zasilania. Kable elektryczne wykonane są z materiałów o odpowiedniej klasie odporności ogniowej. Elektryczny system oddymiania uruchamiany jest automatycznie lub ręcznie.

Zasada działania pneumatycznego systemu oddymiania opiera się na wykorzystaniu energii kinetycznej dwutlenku węgla zawartego w zbiorniku wysokociśnieniowym (kanistrze). W przypadku pożaru system uruchamia się automatycznie lub ręcznie.

Po wyzwoleniu sygnału niebezpieczeństwa (alarmowego) wybucha gaz w kanistrze, który dociera do napędu przez rury i aktywuje go. Kopuła otwiera się i dym oraz gorące powietrze są wyrzucane z pomieszczenia. W układzie pneumatycznym stosowane są rury miedziane.